Platforma sięgnie po pozorowany konflikt.
   PrzedłuĹźający się brak wyraĹşnych konkluzji w śledztwie w sprawie katastrofy z 10 kwietnia zwiększa wraĹźenie nieporadności strony polskiej i ten fakt moĹźe zniechęcić wyborcĂłw niezdecydowanych do poparcia szeroko rozumianej strony rządowej
   Z dr. Krzysztofem Pietrowiczem, socjologiem, adiunktem w Zakładzie InteresĂłw Grupowych, zastępcą dyrektora Instytutu Socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, rozmawia Paweł Tunia
   Niespodziewana katastrofa pozbawiająca Polskę wielu waĹźnych urzędnikĂłw pełniących kierownicze role w państwie i wymuszająca przyspieszone wybory prezydenckie moĹźe wpłynąć na wyborcze zachowania PolakĂłw. Czy moĹźna przewidzieć, jaki będzie ten wpływ?
   - Tragedia miała kontekst polityczny i dlatego nie moĹźe dziwić, Ĺźe na politykę będzie miała i ma wpływ. Wpływ ten do końca nie jest przesądzony i wydarzenia polityczne mogą potoczyć się w kilku kierunkach. Punkt wyjścia jest taki – jeśli w katastrofie ginie prezydent i wysocy urzędnicy państwowi, w związku z czym muszą się odbyć przyspieszone wybory, to zdarzenie to definiuje to, co dzieje się potem. Kiedy patrzy się na sondaĹźe, ktĂłre z róşnych względĂłw naleĹźy oceniać krytycznie, to widać jednak, Ĺźe jest wyraĹşny trend zmiany, czyli z jednej strony malejące notowania Bronisława Komorowskiego, a z drugiej – rosnące notowania Jarosława Kaczyńskiego. Jednak jedną sprawą jest to, w jaki sposĂłb pojawia się tu bezpośrednie przełoĹźenie samej tragedii na sondaĹźe, a drugą, w jaki sposĂłb ma to związek z innymi elementami, ktĂłre się pojawiają, czyli dynamiką toczącej się kampanii wyborczej, publicznymi wystąpieniami Bronisława Komorowskiego, publicznymi wystąpieniami Jarosława Kaczyńskiego czy innych kandydatĂłw. Na pewno nie jest tak, Ĺźe jedynym ĹşrĂłdłem dynamiki sondaĹźowej jest samo zdarzenie, czyli katastrofa pod Smoleńskiem.
   Wciąż nie mamy wiedzy na temat przyczyn czy przebiegu tragicznego zdarzenia. Czy fakt niedoinformowania społeczeństwa moĹźe być czynnikiem wpływającym na decyzje wyborcĂłw?
   - Tak, moĹźe tak być. W tej sytuacji takĹźe moĹźna rozpatrzyć kilka kierunkĂłw rozwoju zdarzeń. Początkowo silnie artykułowana była teza, Ĺźe być moĹźe mieliśmy do czynienia z bezpośrednimi naciskami prezydenta Lecha Kaczyńskiego, aby samolot lądował. Ewentualne pojawienie się danych potwierdzających ten stan rzeczy byłoby czynnikiem zwiększającym szanse kandydata PO na elekcję. PoniewaĹź jednak temat zniknął, przypuszczalnie nie ma więc Ĺźadnych danych dających się podciągnąć pod taką wersję i ją uzasadniających. Taka natomiast sytuacja, Ĺźe dostajemy strzępy informacji, rodzi pytanie, na ile uległość czy nieporadność strony polskiej w kontekście prowadzenia całego postępowania jest czynnikiem wpływającym na decyzje wyborcze. Wcale bym się nie zdziwił, gdyby okazało się, Ĺźe to było jednym z kluczowych elementĂłw, czynnikiem, ktĂłry przesądzi o zachowaniu elektoratu niezdecydowanego. Mamy po stronach głównych kandydatĂłw elektorat zdecydowany, ktĂłrego zachowanie nie ulegnie zmianie, natomiast obserwujemy, Ĺźe jest takĹźe duĹźy odsetek badanych osĂłb, ktĂłre nie do końca są przekonane, na kogo głosować. Opieszałość w prowadzeniu śledztwa, fragmentaryczność danych, sprzeczne informacje nastawiają negatywnie względem strony polskiej, ktĂłra kontroluje, a przynajmniej powinna kontrolować prace śledcze wyjaśniające katastrofę. PrzedłuĹźający się brak wyraĹşnych konkluzji zwiększa wraĹźenie nieporadności strony polskiej i dlatego właśnie fakt ten moĹźe zniechęcić tych, ktĂłrzy są niezdecydowani, do szeroko rozumianej strony rządowej. To niekoniecznie musi oznaczać przerzucenie głosĂłw na kandydata niezwiązanego ze stroną rządową, ale moĹźe np. oznaczać rezygnację z uczestnictwa w wyborach niektĂłrych wyborcĂłw.
   SposĂłb prowadzenia śledztwa moĹźe przesądzić o wyniku wyborĂłw?
   - Jestem w stanie wyobrazić sobie taką sytuację. Pełną wiedzę na ten temat będziemy posiadać dopiero po wyborach. Natomiast to jest ten element, ktĂłrego potencjał moĹźe zmienić wynik wyborĂłw. MoĹźna sobie takĹźe wyobrazić pojawienie się w śledztwie takiego zaskakującego zwrotu, ktĂłry spowodowałby zasadniczą zmianę wyniku wyborĂłw na korzyść jednej albo drugiej strony. Gdyby na przykład okazało się, Ĺźe strona polska w ktĂłrymś momencie “postawiła się” stronie rosyjskiej i gdyby zostało to publicznie nagłośnione i wygrane “piarowsko” przez stronę rządową, to mĂłgłby to być czynnik zwiększający atrakcyjność kandydata strony rządowej. Nie chodzi tu wcale o jakieś realne działania czy odkrycia, ale o sprawienie wraĹźenia, Ĺźe nie jest się tą stroną nieporadną, czekającą na to, co przyjdzie z Moskwy, tylko stawiającą warunki. W tej chwili nic nie wskazuje na to, Ĺźe tak będzie, ale nie zdziwiłbym się, gdyby taki manewr został zastosowany – manewr upozorowanego konfliktu, ktĂłry pokazałby, Ĺźe strona polska walczy. Z kolei takie sytuacje, jak brak zabezpieczenia miejsca katastrofy, są strzałem w stopę dla strony rządowej.
   Dziękuję za rozmowę.