W cywilizacjach sakralnych religia sama tworzy całą cywilizację. Żydowska doktryna o wybraństwie zadecydowała o całej cywilizacji żydowskiej i o ich stosunkach międzynarodowych. Hinduskie politeizmy są tego rodzaju iż zacieśniają horyzont życia. Hindusa nic nie obchodzi poza obrządkami ku czci jego bóstwa kastowego. Iloczyn społeczny religii hinduskich jest równy zeru lecz co gorsza wywierają one taki wpływ na umysły iż nie dają swym wyznawcom wznieść się ponad to zero jakąś inną drogą. Działalność Gandhiego i jego szkoły stanowi pewnego rodzaju kontrabandę w cywilizację bramińską i jest to bądz co bądź przemyt wpływów europejskich. Nie w Indiach powstał lecz na studiach w Oxfordzie.
   Cały świat emanatyzmu kuleje w rozwoju umysłowym. Uderzającym zaiste jest fakt Ĺźe w mateczniku emanatyzmu w cywilizacji syryjskiej nauki nigdy nie było. To co tam podano za naukę budowane było nie na myśleniu i dociekaniu lecz na asocjacji myśli (Asocjacja (łac accociatio – połączenie) - proces kojarzenia wątkĂłw tak by razem przedstawiały całość zespolenie ze sobą róşnych treści tak by pojawienie się jednych spowodowało występowanie drugich (np. światło zielone mĂłwi nam o wolnej drodze) na aprioryzmie (Aprioryzm - pogląd według ktĂłrego moĹźliwe jest poznanie a priori tj. przed doświadczeniem nie opierające się na nim) i dedukcji z załoĹźeń całkowicie dowolnych. Sztuka jest pośrĂłd emanatystĂłw (Emanatyzm, teoria filozoficzno-teologiczna głoszona przez neoplatończykĂłw tłumacząca powstanie i rozwĂłj świata stopniowym wyłanianiem się róşnorodnych postaci bytu z jednego prapierwiastka) dziwnie defektowna brak jej całych działów i celuje tylko budownictwo świątynne i nadworne. Piśmiennictwa wzniosłego artystycznie nie było zgoła aĹź dopiero w najnowszych czasach poczęto w Indiach uczyć się go od EuropejczykĂłw (z powodzeniem znacznym) to takĹźe przemyt. Jeśli zbierze się kilka rodzajĂłw takich naśladowań cywilizacji łacińskiej, będzie podwaĹźony emanatyzm hinduski. Między inteligencją i ogółem ludności otworzy się przepaść, ktĂłrą zasypać mogłaby tylko oświata.
   Ze względĂłw religijnych nie moĹźe być w islamie rzeĹşbiarstwa a malarstwo moĹźe być tylko dekoracyjne. Stanowi to znaczne ograniczenie moĹźliwości w kształceniu wyobrazni i przez to samo ścieśnią się moĹźliwości przemienności sił duchowych i materialnych. Cały wschĂłd muzułmański odznacza się ujemnie wielką prymitywnością wyobraĹźeń. Utkneli na szczeblu baśniowym. Szytowe miejsce w dziejach piśmiennictwa BliĹźszego Wschodu zajmuje dawna poezja perska nowsza jednak tudzieĹź turecka kurczy się w tematach. Wykluczone jest wzajemne oddziaływanie na siebie sztuk pięknych podcięty stosunek artyzmu do przyrody, z czego wynikają dalekie konsekwencje. Jest to zasypywanie ĹşrĂłdeł natchnienia okaleczeniem Muz, ktĂłre nie mogą zająć w danej cywilizacji stanowiska sobie naleĹźnego. Dodajmy do tego brak nauki. ToteĹź ludy muzułmańskie nie mają wiele sposobności do rozwijania sił społecznych a te ktĂłre się wydobędą z głębin bierności marnują się zazwyczaj. W islamie nie ma komu wytwarzać nowych abstraktĂłw. Tym tłumaczy się zastĂłj upadek kultury tak duchowej jak i materialnej w państwach muzułmańskich. Cierpią wszystkie na niedostatek pojęć oderwanych bo nie ma ich skąd czerpać. Poezja bez szerszego polotu nauki nie ma a religia traktuje sprawy porządku nadprzyrodzonego w sposĂłb nie bardzo oderwany.
   Chrześcijaństwo wschodnie nie przekracza wcale wartości islamu w iloczynach społecznych Azji środkowej Półwyspu bałkańskiego i Słowiańszczyzny wschodniej. O społecznych walorach prawosławia wiemy z własnego doświadczenia ! Jakieś wywody byłyby tu niepotrzebne. Zdatność do abstraktĂłw ? wznośiła się do carosławia…
   SpĂłjrzmy na gĂłrę Athos i przeliczne jej odgałęzienia w krajach schizmy bizantyńskiej. Tam kapłani nigdy nie zajmowali się rolnictwem budownictwem gĂłrnictwem i podobnymi zajęciami mnichĂłw zachodnio-europejskich-katolickich.
   Przeciwnie kler katolicki, zajmował się wszystkim. Trzeba było ocalić z cywilizacji rzymskiej co się dało ocalić i z katolicyzmem pogodzić (geotermia, prowadzenie RM, troska o wszystko co w Polsce !)
   Trzeba było dopomagać do nowego rozwoju społecznego i tworzyć nowe państwa. We wszystkich tych trzech działach Ĺźycia publicznego wpływy kościoła były olbrzymie. Wszystkim wiadomo jak Kościół przechował nam literaturę klasyczną i zainteresowanie naukowe.
   

ale prowokacja. Tylko zastanawiam sie gdzie takich bzdur sie nałkałeś. Sądząć po tekscie nie jesteś katolikiem- chrześcijaninem a szkoda najprawdziwsza z religii.