szokujacy film o exterminacji Polakow i niszczeniu Polski !
   link:
   http://www.youtube.com/watch?v=xDWAnzuIIGk
   
   a i dodatkowo arcywazny text dla Chrzescijan !
   
   KaĹźdy z nas zna zapewne kogoś, kto przeszedł na dietę wegetariańską. Róşne mogą być stopnie takiej diety. Pełna dieta wegetariańska polega – ogĂłlnie rzecz mĂłwiąc – na tym, Ĺźe nie spoĹźywa się pokarmĂłw, ktĂłrych zdobycie wymagałoby zabijania zwierząt. A zatem wszelkie mięso, w tym nawet ryby i skorupiaki, są wyłączone z menu. Dopuszczalne są natomiast produkty mleczne oraz jaja, chociaĹź niektĂłrzy wegetarianie odmawiają spoĹźywania jaj z ferm, w ktĂłrych kury chowane są w klatkach. Ci, ktĂłrzy w sposĂłb ścisły unikają jakichkolwiek produktĂłw zwierzęcych (np. rĂłwnieĹź Ĺźelatyny lub podpuszczki), nazywają się weganami. Tytułem ciekawostki warto wspomnieć o niejakich frutarianach, ktĂłrzy spoĹźywają jedynie owoce, orzechy i nasiona, gdyĹź uwaĹźają, Ĺźe wykopanie rośliny z korzeniami lub obrywanie jej liści jest złem.
   
   Róşne są motywy, dla ktĂłrych ludzie decydują się na wegetarianizm. Dla jednych głównym powodem jest przekonanie, Ĺźe dieta wegetariańska jest po prostu zdrowsza. Inni wybierają wegetarianizm przede wszystkim z powodĂłw etycznych. Sądzą mianowicie, Ĺźe człowiek nie moĹźe sobie rościć prawa do zabijania zwierząt, ktĂłre w jakimś stopniu są przecieĹź z nami spokrewnione. W religiach Wschodu wegetarianizm często łączy się z wiarą w reinkarnację. Skoro bowiem wierzy się, Ĺźe jest moĹźliwe powtĂłrne wcielenie człowieka w postaci zwierzęcej, to nasuwa się wniosek, iĹź nie naleĹźy zwierząt zabijać, a tym bardziej spoĹźywać. Reinkarnacja jest oczywiście całkowicie sprzeczna z chrześcijaństwem. Powstaje jednak pytanie, czy wegetarianizm moĹźe znaleźć oparcie w Biblii. Pragnę zastrzec się, Ĺźe nie jestem zwolennikiem wegetarianizmu. Sadzę jednak, Ĺźe wegetarianie mogą w pewnym stopniu odwoływać się do Pisma świętego, by uzasadnić swe przekonania. Proponuję więc spojrzeć na biblijne objawienie wegetariańskim okiem, z tą jednak świadomością, Ĺźe zaproponowane interpretacje są jedynie pewnymi intelektualno-duchowymi moĹźliwościami, a nie dogmatycznym nauczaniem Kościoła katolickiego. Na początku byli wegetarianie Na początku Księgi Rodzaju czytamy:
   
   I rzekł BĂłg: „Oto wam daję wszelką roślinę przynoszącą ziarno po całej ziemi i wszelkie drzewo, ktĂłrego owoc ma w sobie nasienie: dla was będą one pokarmem. A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i dla wszelkiego ptactwa w powietrzu, i dla wszystkiego, co się porusza po ziemi i ma w sobie pierwiastek Ĺźycia, będzie pokarmem wszelka trawa zielona”. I stało się tak. A BĂłg widział, Ĺźe wszystko, co uczynił, było bardzo dobre (Rdz 1,29-31).
   
   MoĹźna więc sądzić, Ĺźe pierwotna wizja ładu stworzenia zakłada harmonijne współistnienie ludzi i zwierząt, dla ktĂłrych pokarmem mają być jedynie rośliny. W odniesieniu do zacytowanego fragmentu wegetarianizm jawi się zatem jako BoĹźy nakaz. Problem w tym, Ĺźe kilka rozdziałów dalej Księga Rodzaju mĂłwi coś innego: Wszelkie zaś zwierzę na ziemi i wszelkie ptactwo powietrzne niechaj się was boi i lęka […].
   
   Wszystko, co się porusza i Ĺźyje, jest przeznaczone dla was na pokarm, tak jak rośliny zielone, daję wam wszystko (Rdz 9,2-3).
   
   CzyĹźby więc było tak, Ĺźe zarĂłwno wegetarianie, jak i smakosze mięs wszelakich mogą znaleźć w Biblii potwierdzenie dla swych przekonań i upodobań? NiektĂłrzy zauwaĹźają, Ĺźe wegetariańskie wskazania 1 rozdziału Księgi Rodzaju są elementem opisu rajskiej egzystencji, gdy tymczasem zezwolenie na zabijanie i spoĹźywanie zwierząt zostaje sformułowane dopiero po grzechu pierwszych ludzi oraz po katastrofie potopu. A zatem wegetarianizm byłby czymś należącym do pierwotnego planu Boga. MięsoĹźerność natomiast byłaby owocem ludzkiej degeneracji. Przypomina się tutaj rozmowa Jezusa z faryzeuszami na temat małżeństwa i rozwodĂłw. Jezus nie przeczy, Ĺźe prawo Ĺźydowskie pozwalało mężczyĹşnie dać kobiecie w pewnych okolicznościach (niekiedy dość błahych) list rozwodowy, ale jednocześnie stwierdza:
   
   Przez wzgląd na zatwardziałość serc waszych pozwolił wam MojĹźesz oddalać wasze Ĺźony, lecz od początku tak nie było (Mt 19,8).
   
   BĂłg prowadził swĂłj lud jak dobry pedagog i brał pod uwagę ludzkie słabości, zezwalając niekiedy na to, co dalekie było od ideału. Jezus jednak przypomina Ăłw ideał początku, ktĂłry jest zarazem obietnicą dobrego końca. Usankcjonowanie jedzenia mięsa moĹźna byłoby więc porĂłwnać z zezwoleniem na list rozwodowy, wegetarianizm zaś z wiernością według nauki: Co BĂłg złączył, człowiek niech nie rozdziela (Mt 19,6).
   
   Upadek pierwszych rodzicĂłw wprowadził nieprzyjaźń nie tylko między człowiekiem a Bogiem, lecz takĹźe między człowiekiem a resztą stworzenia. Tak moĹźemy zinterpretować słowa Pana Boga wypowiedziane do węża:
   
   Wprowadzam nieprzyjaźń między ciebie i niewiastę, pomiędzy potomstwo twoje a potomstwo jej (Rdz 3,15).
   
   Przywykliśmy do utoĹźsamiania węża ze złym duchem, ale wąż jest rĂłwnieĹź symbolem stworzenia, w tym pewnej jego dwuznaczności: stworzenie jest dobre, ale zarazem kryje w sobie moĹźliwość zła. A zatem to, co nazywamy grzechem pierworodnym, byłoby przyczyną nieprzyjaĹşni pomiędzy człowiekiem a zwierzętami, a w konsekwencji zabijania i spoĹźywania zwierząt przez człowieka (i niekiedy na odwrĂłt). Jeśli natomiast poprzestaniemy na tradycyjnym rozumieniu symbolu węża, to wĂłwczas przypominają się słowa Księgi Mądrości: A śmierć weszła na świat przez zawiść diabła (Mdr 2,24).
   
   Owa śmierć obejmowałaby rĂłwnieĹź zwierzęta. Ten nie-idealny porządek rzeczy został dopuszczony przez Boga, co widać juĹź w historii o Kainie i Ablu. Kain składał Bogu w ofierze płody roli, gdy tymczasem Abel składał w ofierze rĂłwnieĹź pierwociny swej trzody. Jednak to ofiara Abla, a nie Kaina podobała się Bogu. Powodem tej róşnicy była zapewne czystość intencji obydwu braci, a nie rodzaj ofiary. W kaĹźdym razie BĂłg akceptuje tutaj zabijanie zwierząt.Dalsze rozdziały Księgi Rodzaju pokazują nam postępujące zepsucie, tak Ĺźe BĂłg Ĺźałował – jak mĂłwi Pismo – swego dzieła stworzenia:
   
   Zgładzę ludzi, ktĂłrych stworzyłem, z powierzchni ziemi: ludzi, bydło, zwierzęta pełzające, ptaki powietrzne, bo Ĺźal mi, Ĺźe ich stworzyłem (Rdz 5,7).
   
   W konsekwencji BĂłg zsyła potop, ratując jednak Noego wraz z jego rodziną oraz zwierzętami z kaĹźdego gatunku. W tym symbolicznym obrazie kary za grzech i oczyszczenia zwierzęta odgrywają dużą rolę. To oczyszczenie i ponowne odkrywanie pierwotnego zamysłu stworzenia wciąż trwa, stąd słowa św. Pawła: Wiemy przecieĹź, Ĺźe całe stworzenie aĹź dotąd jęczy i wzdycha w bĂłlach rodzenia (Rz 8,22).
   
   Być moĹźe więc jest tak, Ĺźe – by odwołać się do ewolucyjnego obrazu świata – stworzenie to proces, ktĂłry na końcu rĂłwnieĹź zwierzętom przyniesie wyzwolenie… Opis rajskiego początku, w ktĂłrym poĹźywieniem są tylko rośliny, byłby w tej perspektywie zapowiedzią eschatologicznego końca, ku ktĂłremu wszystko zmierza. Pawłowe stwierdzenie: Stworzenie bowiem zostało poddane marności – nie z własnej chęci, ale ze względu na Tego, ktĂłry je poddał – w nadziei, Ĺźe rĂłwnieĹź i ono zostanie wyzwolone z niewoli zepsucia (Rz 8,20-21), moĹźna zaś interpretować jako m.in. wyraz Boskiego, ale jedynie czasowego, przyzwolenia na zabijanie zwierząt.Noe zaraz po opadnięciu wĂłd potopu składa Bogu ofiarę właśnie ze zwierząt. Wtedy teĹź usłyszał zacytowane juĹź słowa Jahwe, Ĺźe wszystko, co się porusza i Ĺźyje, jest przeznaczone dla ludzi na pokarm. Pod jednym jednakĹźe warunkiem:
   
   Nie wolno wam tylko jeść mięsa z krwią Ĺźycia. Upomnę się o waszą krew przez wzgląd na wasze Ĺźycie – upomnę się o nią u kaĹźdego zwierzęcia (Rdz 9,5).
   
   Ta zapowiedĹş upominania się o krew wydaje się w pewnym stopniu stać w sprzeczności z samym pozwoleniem zabijania zwierząt. Jak bowiem moĹźna zabić i spoĹźyć zwierzę bez rozlewania krwi? Trzeba zauwaĹźyć, Ĺźe dla ĹťydĂłw krew nie tylko symbolizowała Ĺźycie, lecz wręcz była czymś konstytutywnym dla Ĺźycia. Zamordować oznaczało zabrać Ĺźycie. I tego właśnie dotyczy zakaz dotyczący krwi: człowiek nie moĹźe pretendować do dysponowania Ĺźyciem zwierzęcia, nawet jeśli je zabija w celu spoĹźycia. Wielu komentatorĂłw wskazuje na rytualny i higieniczno-zdrowotny sens zakazu spoĹźywania krwi. Ten sens okazuje się jednak daleko głębszy. Andrew Linzey, profesor teologii na Uniwersytecie w Nottingham, wskazuje na następującą interpretację słów wypowiedzianych przez Boga do Noego i jego synĂłw: Świat, w ktĂłrym Ĺźyjecie, uległ zepsuciu. A jednak BĂłg nie odwrĂłcił się od was. BĂłg zawarł z wami nową relację, nowe przymierze, pomimo całej waszej przemocy i niegodziwości. Część tego przymierza to nowe regulacje dotyczące poĹźywienia. Co wcześniej było zabronione, obecnie – w nowych okolicznościach – moĹźe być dozwolone. MoĹźecie zabijać w celu zdobycia poĹźywienia. Ale moĹźecie zabijać jedynie wĂłwczas, jeśli pamiętacie, Ĺźe Ĺźycie, jakie zabijacie, nie jest waszą własnością. […] Jako Ĺźe zabijacie to, co nie jest wasze – zarĂłwno zwierzęce, jak i ludzkie Ĺźycie – musicie pamiętać, Ĺźe za kaĹźde Ĺźycie, jakie zabiliście, jesteście odpowiedzialni przed Bogiem[1].
   
   Pozwolenie na zabijanie zwierząt, jakie znajdujemy w 7 rozdziale Księgi Rodzaju, nie jest więc pozwoleniem absolutnym. Co więcej, człowiek sam z siebie nie ma prawa zabijania zwierząt. Ma jedynie BoĹźe zezwolenie, by to robić, lecz pod pewnymi warunkami. To zezwolenie zostało dane ze względu na słabość człowieka oraz spodziewany brak roślinnego poĹźywienia. John A. Baker zauwaĹźa, Ĺźe Stary Testament w Ĺźadnej mierze nie usprawiedliwia eksploatacyjnego i egoistycznego stosunku człowieka do natury. ChociaĹź Pismo św. uznaje zabijanie zwierząt przez człowieka jako fakt, to charakteryzuje ten fakt jak znak odejścia od pierwotnego zamysłu Boga względem człowieka[2]. W tej perspektywie moĹźemy odczytać teĹź inne starotestamentalne ograniczenia dotyczące diety, jak na przykład zakaz spoĹźywania mięsa zwierząt uznanych za nieczyste. Chodziłoby w nim nie o czysty rytualizm czy teĹź jedynie troskę o zdrowie, ale o wytyczanie drogi ku pierwotnemu ideałowi, ktĂłrego elementem jest odejście od zabijania jakichkolwiek zwierząt. ChociaĹź idea, Ĺźe wegetarianizm jest zdrowszy od spoĹźywania mięsa, teĹź pojawia się w Biblii. Na przykład w Księdze Daniela opisana jest sytuacja, w ktĂłrej Daniel i jego towarzysze zostali poddani dziesięciodniowej prĂłbie:
   
   SpoĹźywali jedynie jarzyny i wodę. Efekt był taki, Ĺźe po upływie dziesięciu dni wygląd ich był lepszy i zdrowszy niĹź innych młodzieńcĂłw, ktĂłrzy spoĹźywali potrawy krĂłlewskie (Dn 1,15).
   
   MoĹźemy się domyślać, Ĺźe potrawy krĂłlewskie obfitowały w róşnego rodzaju mięsiwa. Z koncepcją ewolucyjnego zmierzania ku wegetarianizmowi jako pierwotnemu ideałowi kłóci się jednak opis wizji, jaką miał Apostoł Piotr. Zobaczył on kosz z wszelkimi zwierzętami i usłyszał: Zabijaj, Piotrze, i jedz (Dz 10,13). Kiedy zaś Piotr zastrzegał się, Ĺźe nigdy nie zjadł nic nieczystego, Pan powiedział: Nie nazywaj nieczystym tego, co BĂłg oczyścił (Dz 10,15).
   
   Czy trzeba stawać się wegetarianinem? Teologiczna zasada postrzegania biblijnego początku jako zapowiedzi-obietnicy eschatologicznego końca pozwala nam zobaczyć jako coś przejściowego fakt zabijania i spoĹźywania zwierząt. Analiza opisanych w Księdze Rodzaju początkĂłw ludzkiej historii powinna zatem zostać uzupełniona przez odniesienie się do biblijnej eschatologii, w tym zapowiedzi przyjścia Mesjasza. Izajasz w poemacie mesjańskim zapowiada:
   
   Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem, pantera z koĹşlęciem razem leĹźeć będą, cielę i lew paść się będą społem i mały chłopiec będzie je poganiał. Krowa i niedĹşwiedzica przestawać będą przyjaĹşnie, młode ich razem będą legały. Lew teĹź jak wół będzie jadał słomę. Niemowlę igrać będzie na norze kobry, dziecko włoĹźy swą rękę do kryjĂłwki Ĺźmii (Iz 11,6-8).
   
   W czasach, kiedy prorok Izajasz wypowiadał te słowa, jak i w późniejszych okresach historii Izraela, kiedy proklamowano w synagogach te słowa, Ĺťydzi z pewnością nie byli wegetarianami. Tym bardziej godny zauwaĹźenia jest fakt, iĹź nigdy nie zagubili ideału pokoju obejmującego nie tylko ludzi, ale rĂłwnieĹź zwierzęta. Mesjański pokĂłj oznaczał między innymi pozbawioną jakiejkolwiek przemocy harmonię pomiędzy zwierzętami i ludĹşmi. Ĺťydzi, oczekując Mesjasza, wierzyli, Ĺźe kiedyś taka harmonia nastąpi. Powstaje jednak pytanie, czy biblijne opisy rajskiej i mesjańskiej harmonii są precyzyjną wskazĂłwką, jak być powinno i jak ostatecznie będzie, czy teĹź jedynie metaforą wskazującą na pokĂłj, ktĂłry w istocie wcale nie zakłada, Ĺźe lew nie będzie zjadał cielęcia. Osobiście jestem zwolennikiem tej drugiej moĹźliwości.Trzeba ponadto zauwaĹźyć, Ĺźe nie brak w Biblii innych obrazĂłw przyniesionej przez Mesjasza radości:
   
   Pan ZastępĂłw przygotuje dla wszystkich ludĂłw na tej gĂłrze ucztę z tłustego mięsa, ucztę z wybornych win, z najpoĹźywniejszego mięsa, z najwyborniejszych win (Iz 25,6).
   
   Owe najpoĹźywniejsze mięsa zapewne wymagałyby wcześniejszego zabijania zwierząt. W tym jednak kontekście trzeba z kolei powiedzieć, Ĺźe najpełniejszym i trwałym znakiem uczty niebiańskiej nie są uginające się pod ciężarem mięsnych potraw stoły, lecz Eucharystia, a zatem bezkrwawa uczta z najprostszymi postaciami chleba i wina.
   
   Najpełniejszą zapowiedzią czasĂłw eschatologicznych jest sam Jezus Chrystus. Czy w Jego osobie i działaniu znajdujemy jakieś poparcie dla wegetarianizmu? Ks. Jacek Bolewski zauwaĹźa: W Ewangelii znajdujemy wskazĂłwki, Ĺźe w Jezusie rzeczywiście się odnawia całe stworzenie, nie tylko ludzie, ale – przynajmniej w Jego otoczeniu – takĹźe zwierzęta. Tak ukazuje Go najstarsza Ewangelia na pustyni, mĂłwiąc o Nim: Ĺźył tam wśrĂłd zwierząt (Mk 1,13). Dosłownie naleĹźałoby przełoĹźyć „Ĺźył we wspĂłlnocie z dzikimi zwierzętami”, co wyraĹşniej ukazuje, Ĺźe w oczach ewangelisty z objawieniem się Boga w Jezusie moĹźliwa staje się znowu pierwotna harmonia w stworzeniu[3]. Świadczy o tym potem wielu świętych, jak na przykład św. Franciszek z AsyĹźu, św. Antoni Padewski, czy teĹź wielka postać Kościoła w Anglii, św. Cuthbert. Pojawia się tutaj jednak następująca wątpliwość: przecieĹź sam Jezus nie był wegetarianinem. Brał udział w niejednej – raczej nie wegetariańskiej – uczcie, jadał ryby i na pewno spoĹźywał paschalnego baranka. Zwolennicy wegetarianizmu prĂłbują „tłumaczyć” Jezusa, odwołując się do kontekstu historyczno-społecznego. Otóş bycie wegetarianinem w I wieku w Palestynie mogłoby zostać przyjęte całkowicie opacznie, a mianowicie w duchu fałszywych idei ascetycznych, uwaĹźających rzeczywistość materialną i cielesną za nieczystą i godną pogardy. Fakt, Ĺźe Jezus nie był wegetarianinem, naleĹźałoby tłumaczyć zatem jego pedagogiką wobec ludzi swego czasu. Poza tym w I wieku w Palestynie nie było wystarczająco duĹźo pokarmu roślinnego, a zatem spoĹźywanie mięsa było dla ludzi, w tym dla Jezusa, koniecznością.
   
   Odczytując Ewangelię z punktu widzenia idei wegetariańskich, wspomniany juĹź J. Bolewski stwierdza, Ĺźe wegetarianizm nie jest koniecznym, nieodłącznym elementem Ĺźycia człowieka, ktĂłry w Jezusie stał się „nowym stworzeniem”. Jest bowiem wiele duĹźo waĹźniejszych aspektĂłw BoĹźego synostwa. Z drugiej jednak strony wyraĹźa nadzieję, Ĺźe ewangeliczna przemiana kształtu relacji międzyludzkich zaowocuje w pewnym momencie radykalną zmianą naszego stosunku do zwierząt. I moĹźe wtedy znalazłoby się – moĹźe tak będzie! – miejsce rĂłwnieĹź na wegetarianizm, nie tyle głoszony gorliwie „przeciwko” tym, ktĂłrym zarzuca się brak „miłości” do zwierząt, ile jako świadectwo „nowego stworzenia” w osobistym Ĺźyciu[4]. Wegetarianizm byłby więc godny polecenia jako pokorne świadectwo miłości tego, co BĂłg stworzył, a nie agresywna ideologia zarzucająca innym bezmyślne uciekanie się do przemocy.
   
   SprĂłbujmy podsumować naszą refleksję i odpowiedzieć na pytanie, jaki powinien być stosunek chrześcijanina do zwierząt i czy ideałem tego stosunku jest wegetarianizm. Po pierwsze, pobieĹźna nawet analiza Biblii wskazuje, iĹź człowiek nie moĹźe rościć sobie prawa do niczym nieograniczonego dysponowania zwierzętami. Innymi słowy, zwierzęta na pewno nie są towarem, na ktĂłry wolno patrzeć jedynie z punktu widzenia popytu i podaĹźy. Winniśmy pamiętać, Ĺźe zwierzęta zostały nam powierzone i to nie my jesteśmy absolutnymi panami ich istnienia. Dlatego kiedy zabijamy zwierzęta dla naszego uĹźytku, warto niekiedy zadać sobie pytanie, jakie sformułował Karl Barth: KimĹźe ty jesteś, człowieku, jeśli twierdzisz, Ĺźe musisz to czynić, aby utrzymywać, podtrzymywać, wzbogacać i upiększać swoje własne Ĺźycie? Co takiego jest w twoim Ĺźyciu, ze czujesz się zmuszony do uciekania się do takiej agresji, by odnieść jakąś korzyść?[5]. Być moĹźe poszukiwanie odpowiedzi na to pytanie nie doprowadzi nas do wegetarianizmu, ale na pewno pozwoli na takie usytuowanie się w świecie, ktĂłre będzie bliĹźsze prawdy o tajemnicy stworzenia. MoĹźna nie zgadzać się z róşnymi wegetariańskimi ideami, ale nie moĹźna całkowicie lekcewaĹźyć stawianych przez wegetarianizm pytań. Nie naleĹźy teĹź się dziwić lub oburzać, Ĺźe akceptacji prawa do zabijania na poĹźywienie towarzyszą mniej lub bardziej radykalne protesty. Zabijanie zwierząt nigdy bowiem nie jest bezproblemowe. RozwĂłj przemysłu i rolnictwa będzie nasuwał coraz to nowe dylematy dotyczące naszego stosunku do zwierząt. Nie wiemy, co przyniesie przyszłość, ale być moĹźe, np. za 1000 lat, całkowicie znikną z naszego globu wielkie rzeĹşnie. Być moĹźe pojawią się nowe sposoby produkowania Ĺźywności, ktĂłre uczynią zupełnie bezcelowym zabijanie zwierząt.
   
   Po drugie, Biblia nie formułuje jednoznacznego postulatu czy teĹź obowiązku wegetarianizmu. Nie da się jednak zaprzeczyć, Ĺźe moĹźna znaleźć w biblijnej i chrześcijańskiej tradycji realne oparcie dla wegetarianizmu. Odpowiedzialny wegetarianin nie powie, Ĺźe zabijanie zwierząt na poĹźywienie jest zawsze grzechem i jako takie powinno zostać natychmiast zdecydowanie odrzucone. MoĹźe jednak utrzymywać, Ĺźe dziś w wielu miejscach na świecie zabijanie zwierząt nie jest konieczne, tak jak to było dawniej, i Ĺźe w związku z tym warto – w duchu świadectwa o niebiańskim pokoju i harmonii – zrezygnować ze spoĹźywania mięsa. Nie jest wszak pozbawione sensu stwierdzenie, Ĺźe jeśli musimy zabijać zwierzęta, aby Ĺźyć, to zabijajmy, ale jeśli nie ma takiej konieczności, to trzeba przyjąć inny, nie mięsoĹźerny, styl Ĺźycia.
   
   Nie Ĺźyjemy w idealnym świecie, choć niektĂłrzy filozofowie twierdzą, Ĺźe jest to świat najlepszy z moĹźliwych. NiektĂłrzy uwaĹźają, Ĺźe ten świat byłby trochę lepszy, gdyby człowiek zrezygnował z zabijania zwierząt w celu zdobywania poĹźywienia. Inni uwaĹźają taką opinię za dziwaczną, a nawet szkodliwą ideologię. Obydwie strony mogą znaleźć niejeden biblijny cytat, by uzasadnić swe przekonanie. SpĂłr trwa, a Duch święty prowadzi nas – jak mĂłwi św. Jan – do całej prawdy. RĂłwnieĹź do prawdy o roli i godności zwierząt w ludzkim świecie, oraz o tym, czy dla ducha w ciele lepiej jest jeść mięso, czy teĹź nie.